Ağrı və idman
İdmanda supinator: zədələr və nəticələr haqqında nə məlumdur?
SUPINATOR.AZ redaksiyası
Reklamlarda içliklərin zədələrin qarşısını aldığı və idman nəticələrini artırdığı tez-tez deyilir. Tədqiqatlar isə daha ehtiyatlı mənzərə göstərir: müəyyən zədələr üçün bəzi müsbət nəticələr var, nəticələrin artdığı isə göstərilməyib.
İçliklər zədələrin qarşısını alırmı?
- 2017-ci il meta-analizində ayaq ortezləri ümumi zədə riskini (nisbi risk 0,72) və stress sınıqlarını (nisbi risk 0,59) azaldıb, yumşaq toxuma zədələrini isə azaltmayıb. Yalnız yumşaldıcı (amortizasiya) içliklər heç bir zədənin qarşısını almayıb. Daxil edilən tədqiqatların keyfiyyəti çox fərqli olub.
- Hərbi qulluqçularla aparılan 22 tədqiqatın 2024-cü il meta-analizində içliklərin və xüsusi ayaqqabıların ümumilikdə qoruyucu təsiri tapılmayıb.
Nəticə: bəzi tədqiqatlarda müsbət nəticə var, amma ümumi mənzərə ziddiyyətlidir. Supinatoru zədədən qoruyan vasitə kimi təqdim etmək düzgün deyil.
İçliklər idman nəticələrini yaxşılaşdırırmı?
Sağlam böyüklərdə aparılan 35 tədqiqatın meta-analizinə görə tağ dəstəkli hazır və fərdi içliklər qaçış zamanı daban və ön ayaq altında ən yüksək təzyiqi azaldıb, ayağın orta hissəsində isə artırıb. Fərdi içliklər rahatlıq hissini artırıb, amma qaçışın qənaətliliyini və yüklənmə hissini bir qədər pisləşdirib. İçliklərin idman nəticələrini artırdığına dair sübut yoxdur.
Diz önündə ağrı
Qaçış, tullanma, pilləkən və çömbəlmə zamanı artan diz önü ağrısında (patellofemoral ağrı) klinik təlimat ayağı dayananda içəri daha çox “yatan” insanlarda hazır içlikləri məşqlərlə birlikdə 6 həftəyə qədər ağrını azaltmaq üçün məsləhət görür. Beynəlxalq ekspert konsensusu məşqləri — xüsusən bud və diz üçün məşqlərin birlikdə tətbiqini —, birləşmiş yanaşmaları və içlikləri məsləhət görür.
Uşaq və yeniyetmə idmançılar
8–14 yaşlı, qaçış və tullanma olan idman növləri ilə məşğul olan uşaqda daban ağrısı çox vaxt Sever xəstəliyi ilə bağlıdır. Ətraflı: İdman edən uşaqlarda daban ağrısı: Sever xəstəliyi
İdman ayaqqabısında supinatordan necə istifadə etməli?
- Supinator ayaqqabının öz içliyinin yerinə qoyulur; ayaqqabı dar olmamalı, daban sürüşməməlidir.
- Əvvəlcə gündəlik ayaqqabıda qısa müddətlə geyinin, sonra idmana keçin: tədricən alışma qaydası idmanda da keçərlidir.
- Ağrı, sürtünmə və ya dəridə qızartı yaranarsa, istifadəni dayandırın.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
Zədədən sonra şiddətli ağrı varsa, ayağın və ya topuğun forması dəyişibsə, zədə zamanı şaqqıltı eşidilibsə, yeriyə bilmirsinizsə və ya baldırda və topuqda şişkinlik və göyərmə varsa, təcili müraciət edin. Ağrı evdə 2 həftəlik qulluqdan sonra keçmirsə, həkimə göstərin.
