Ayaqların içəri və ya çölə dönməsi: nə vaxt normaldır?
“Ayaqların içəri və ya çölə dönməsi” deyəndə valideynlər adətən iki fərqli şeyi nəzərdə tutur. Birincisi yeriyərkən pəncələrin içəri və ya çölə baxmasıdır: bu, əsasən ayağın və bacağın burulma xüsusiyyətidir və əksər uşaqlarda 8 yaşa qədər özü keçir. İkincisi dayananda dabanın və topuğun içəri “yatmasıdır”: bu, adətən çevik yastıpəncəliyin bir hissəsidir.
Uşaq niyə ayaqlarını içəri basır?
Pəncələrin içəri baxmasının (içə basmanın) üç əsas səbəbi var və onlar yaşa görə dəyişir:
| Yaş | Səbəb | Adətən nə vaxt keçir |
|---|---|---|
| Körpəlik | Ön ayağın içəriyə əyilməsi (metatarsus adduktus) | Çox vaxt birinci ildə |
| 1–4 yaş | Baldır sümüyünün içəri burulması | Adətən 4–5 yaşa qədər |
| 3–8 yaş | Bud sümüyünün içəri burulması | 80%-dən çox uşaqda 8 yaşa qədər |
Ümumilikdə pəncələrin içəri baxması əksər uşaqlarda 8 yaşa qədər müalicəsiz keçir. “W” şəklində oturmaq bud sümüyünün burulmasına səbəb olmur və uşağı bu vəziyyətdən çəkindirməyə ehtiyac yoxdur.
Supinator və ya xüsusi ayaqqabı içə basmanı düzəldirmi?
Xeyr. Amerika Pediatriya Akademiyası ortopedik ayaqqabı, içlik, breys və məşqləri tövsiyə etmir və qeyd edir ki, onlar uşağın oyununa mane ola bilər. Amerika Ortopedik Cərrahlar Akademiyası da xüsusi ayaqqabı, şin və məşq proqramlarının kömək etmədiyini yazır. Amerika Ailə Həkimləri Akademiyasının icmallarına görə ortezlərin burulma və bucaq problemlərində faydası yoxdur və ya çox azdır.
Pəncələrin çölə baxması nə vaxt normaldır?
- Körpəlikdə pəncələrin çölə baxması bud oynağının çölə fırlanması ilə bağlıdır və yerişin ilk ilində azalır; NHS-ə görə adətən təxminən 4 yaşa qədər düzəlir.
- Baldır sümüyünün çölə burulması 4–7 yaşda nəzərə çarpa bilər.
- Yeniyetmədə yeni yaranan çölə baxma, xüsusən axsama, bud, qasıq və ya diz ağrısı ilə birlikdə, həmin gün həkimə müraciət tələb edir. Bu, bud sümüyünün böyümə zonasının sürüşməsinin əlaməti ola bilər; bu vəziyyət oğlanlarda adətən 12–16, qızlarda 10–14 yaşda rast gəlinir.
Ayağın içəri “yatması” (valqus) nədir?
Arxadan baxanda dabanın və topuğun içəriyə əyilməsini həkimlər “valqus” adlandırır. Uşaqlarda bu, çox vaxt çevik yastıpəncəliyin bir hissəsidir: 3–6 yaşlı uşaqlarda dabanın orta hesabla 5,5° içəri əyildiyi qeydə alınıb. Barmaq ucunda qalxanda daban düzəlirsə və ağrı yoxdursa, bu, adətən narahatlıq doğurmur. Ətraflı: Yastıpəncəlik. Qeyd: “halluks valqus” baş barmağın əyilməsi və qabarıqlıqdır, başqa vəziyyətdir.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
- Ağrı, şişkinlik və ya axsama
- Dəyişikliyin yalnız bir tərəfdə olması
- Vəziyyətin yaşla yaxşılaşmayıb pisləşməsi
- Məktəb yaşlı uşağın tez-tez büdrəyib yıxılması və bunun onun fəallığını məhdudlaşdırması
- Pəncələrin içəri baxmasının 8 yaşdan sonra da aydın şəkildə qalması
- Əzələ tonusunun artması, hərəkət inkişafında gecikmə
- Yeniyetmədə yeni yaranan çölə baxma — həmin gün
Evdə nə edə bilərsiniz?
- Uşağın yerişini 3–6 ayda bir videoya çəkib müqayisə edin: Evdə müşahidə
- Uşağın fəal oyununa mane olmayın. Bu vəziyyət üçün xüsusi ayaqqabı və ya içlik almağa ehtiyac yoxdur.